Hürmüz Boğazı yakınlarında düşen bir ABD Ordusu taarruz helikopterine, düşmeden hemen önce bir İran Shahed dronu tarafından vurulduğu görüldü ancak bu tek yönlü saldırı dronunun helikopteri kasıtlı olarak mı hedef aldığı, yoksa şans eseri kazara bir isabet mi sağladığı henüz netleşmedi.
Bir İran dronunun 8 Haziran’da düşen ABD Ordusu’na ait bir AH-64 Apache helikopterine çarptığını ilk olarak Axios muhabiri Barak Ravid, adı açıklanmayan bir ABD hükümet yetkilisine dayandırarak bildirdi. The New York Times ise daha sonra bu bilgiyi farklı gizli ABD’li yetkililer üzerinden doğruladı. Bu yetkililerden biri, ABD askeri müfettişlerinin helikoptere yönelik İran dron saldırısının kasıtlı mı yoksa kaza eseri mi olduğunu hâlâ değerlendirdiğini aktardı.
İran, Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail’in İran’a ortaklaşa bomba ve füze yağdırarak savaşı başlattığı 28 Şubat 2026’dan bu yana Körfez bölgesindeki çok çeşitli askeri ve sivil hedeflere binlerce bu tür Shahed dronu fırlattı. Shahed dronları bugüne kadar çoğunlukla Amazon veri merkezleri ve energy tesisleri gibi sabit hedefleri vurdu. Bazen de Hürmüz Boğazı’ndaki yavaş hareket eden ticari gemilere isabet etti.
Washington merkezli düşünce kuruluşu Center for Strategic and International Studies kıdemli danışmanı Mark Cancian, The New York Times’a verdiği demeçte, temel Shahed modellerinin uzun menzildeki sabit hedefleri vurmak üzere GPS uydu güdümüne ve önceden programlanmış koordinatlara dayandığını belirtti. Bu dronların genellikle hareketli hedefleri izleyip vuracak şekilde tasarlanmadığını ekleyen Cancian, İran’ın hareket halindeki hedefleri vurmak için uzaktan kumanda edilebilen, Rusya tarafından modernize edilmiş daha yeni Shahed dronları tedarik etmiş olabileceğini öne sürdü.
Durum ne olursa olsun, sonuç değişmiyor: Genellikle yaklaşık 35.000 dolara mal olan bir İran dronu (fiyat aralıkları değişebiliyor), 25 milyon dolarlık bir ABD Ordusu helikopterini düşürdü. ABD ordusu için tek teselli, ilk kez kullanılan bir insansız bot sayesinde iki mürettebatın da sudan başarıyla kurtarılması oldu.
ABD’nin Askeri Hava Aracı Kayıpları Artıyor
Bu, çatışma sırasında düşen ilk ABD Ordusu Apache helikopteri ve görünüşe göre bir dron tarafından saf dışı bırakılan ilk Apache oldu. Birleşik Arap Emirlikleri ve İsrail, İran’ın Shahed dronlarını avlamak ve düşürmek için ABD tarafından tedarik edilen kendi Apache helikopterlerini kullanıyordu.
İran daha önce, 5 ve 6 Nisan tarihlerinde karadan fırlatılan füzelerle bir F-15E Strike Eagle savaş uçağı ile bir A-10 Thunderbolt yakın hava destek uçağını düşürdü. F-15 savaş uçağının silah sistemleri subayını İran’daki Zagros Dağları’ndan tahliye etmek için ABD ordusu riskli bir muharebe arama-kurtarma operasyonu yürütmek zorunda kalsa da tüm mürettebat üyeleri kurtarıldı.
İran ayrıca, her biri 30 milyon dolardan fazlaya mal olabilen ve gözetleme amacıyla kullanılan düzinelerce ABD MQ-9 Reaper dronunu da düşürdü. Congressional Research Service tarafından 13 Mayıs’ta hazırlanan bir rapora göre, diğer ABD askeri uçakları da İran üzerindeki operasyonlar sırasında veya İran’ın füze ve dron saldırılarına hedef olan hava üslerinde yerdeyken hasar aldı. Bunun yanı sıra, 12 Mart’ta başka bir tanker uçakla havada çarpışan KC-135 Stratotanker yakıt ikmal uçağının düşmesi sonucu altı mürettebat hayatını kaybetti.
ABD ordusu başlangıçta Apache helikopterinin nasıl düştüğü konusunda sessiz kaldı fakat Başkan Donald Trump, 9 Haziran’da yaptığı bir sosyal medya paylaşımında Apache helikopterinin düşürülmesinden açıkça İran’ı sorumlu tutan ilk kişi oldu ve “Amerika Birleşik Devletleri, zorunlu olarak, bu saldırıya yanıt vermelidir.” uyarısında bulundu.
Orta Doğu operasyonlarından sorumlu ABD Merkez Komutanlığı (US Central Command), söz konusu gelişmenin ardından bir basın açıklaması yayınladı. Açıklamada, “bir ABD Ordusu Apache helikopterinin düşürülmesine yanıt olarak, Başkomutanın talimatıyla 9 Haziran’da İran’a karşı meşru müdafaa saldırıları” düzenlendiği belirtildi.
Son Parlama Noktası
The Wall Street Journal’a göre Trump, pilotlar kurtarıldıktan sonra başlangıçta Apache helikopterinin düşürülmesini pek önemsememe eğilimindeydi ama hem Savunma Bakanı Pete Hegseth hem de Genelkurmay Başkanı General Dan Caine bir Beyaz Saray brifinginde “askeri harekat tavsiye edip” İran Shahed dronunun ABD helikopterini vurmasıyla ilgili daha fazla detay paylaşınca, başkan fikrini değiştirdi.
ABD Merkez Komutanlığı basın açıklamasına göre, ABD savaş uçaklarının gerçekleştirdiği saldırılar Hürmüz Boğazı yakınlarındaki İran hava savunma sistemlerini, yer kontrol istasyonlarını ve gözetleme radarı sahalarını hedef aldı. İran devlet yayın kuruluşu ise ABD askeri saldırılarının su depolarına da zarar verdiğini ve Hormozgan eyaletinde en az 20.000 kişinin suyunun kesilmesine yol açtığını iddia etti.
The New York Times’a göre İran da Bahreyn ve Kuveyt gibi Körfez ülkelerinin yanı sıra Ürdün’e karşı yeni bir füze ve dron saldırısı dalgası başlatarak misillemede bulundu. Bir İran paramiliter gücü olan İran Devrim Muhafızları Ordusu, Bahreyn’deki ABD Beşinci Filosu üssü de dahil olmak üzere bölgedeki ABD üslerini hedef aldığını açıkladı ve bir başka ABD MQ-9 Reaper dronunu daha düşürdüğünü iddia etti.
Karşılıklı son misilleme saldırıları, ABD ile İran arasında sözde 8 Nisan’da başlayan ateşkesten geriye kalan son yanılsamayı da tamamen parçalama tehdidi taşıyor. Zira bu ateşkes dönemi, çatışmalar nedeniyle tıkanan hayati nakliye rotası Hürmüz Boğazı ve çevresinde, zaten kesintili çatışmalar ve karşılıklı ablukalarla sık sık kesintiye uğruyordu.
Kaynak: https://arstechnica.com/gadgets/2026/06/cheap-iranian-drone-downed-25-million-us-army-helicopter-maybe-by-chance/
