Çin’in şu anda yörüngede sadece 1.300 ile 1.900 uydusu bulunuyor. Buna karşılık ABD etiketi taşıyan uydu sayısı 11.000 civarında seyrediyor ve bu yörünge yükünün büyük çoğunluğu SpaceX‘e ait. Yine de Asya devi, mevcut uydu sayısının tam 128 katı kadar yörünge slotu rezerve etti. Bu durum birçok kesimin ülkeyi “spektrum işgali” ile suçlamasına yol açtı.
Çin, Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (ITU) nezdinde 200.000’den fazla yörünge slotu rezerve etmiş durumda; bazı tahminler ise toplam sayıyı 244.000 olarak gösteriyor.
İlginç bir şekilde bu rezervasyonlar, Çin’in gerçek fırlatma kapasitesinin sınırlı olduğu bir döneme denk geliyor. Örneğin, Hainan ticari uzay fırlatma sahasında sadece 2 aktif fırlatma rampası bulunuyor ve her bir rampa yılda yalnızca 16 fırlatma gerçekleştirecek şekilde tasarlanmış.
Öte yandan, Çin’in SpaceX‘i olarak anılan Spacesail şirketi, yeni Qianfan takımuydu ağı kapsamında bugüne kadar 200 kadar uydu fırlatarak kendi uydu kümesini hızla inşa ediyor.
Ancak, Çin’in yörünge rezervasyonlarının muazzam sayısı göz önüne alındığında, bazıları Çin Komünist Partisi’ni (CCP) yörünge spektrumunu kapatmaya çalışmakla suçluyor. Özellikle ITU kurallarının son derece gevşek olması; yörünge slotu başvurusundan sonraki 9 yıl içinde uyduların yalnızca yüzde 10’unun, 12 yıl içinde yüzde 50’sinin ve 14 yıl içinde yüzde 100’ünün konuşlandırılmasını zorunlu kılıyor.
Buna karşılık SpaceX‘in yörüngede halihazırda 10.653 aktif uydusu var ve yeniden kullanılabilir moddaki her bir Falcon 9 uçuşu, Alçak Dünya Yörüngesi’ne (LEO) 17,4 ton yük taşıyor. Dahası, her bir SpaceX Starship uçuşu tek seferde 60 adede kadar V3 uydusu konuşlandırma kapasitesine sahip olacak. Falcon 9 ise tek seferde yalnızca 27 V2 uydusu konuşlandırabiliyor.
Bu sayede SpaceX, 2023’ten bu yana küresel yörünge kütlesinin yüzde 80’inden fazlasını tek başına üstleniyor! Şirket, 2030 yılına kadar yörüngedeki yükünü 42.000 uyduya çıkarmayı hedefliyor.
SpaceX söz konusu süreçte, yapay zeka bilgi işlemi (AI compute) için özel olarak tasarladığı ilk uydu modelini de tanıttı. AI1 olarak adlandırılan uydu, sıvı radyatörler, meteor kalkanı, merkezi bir bilgi işlem modülü ve açılabilir güneş panelleriyle donatılmış olup 150 kW’a kadar zirve hesaplama yükünü destekleyebiliyor. Uydular, SpaceX‘in Texas‘taki Gigasat tesisinde üretilecek.
Belki Çin, devasa yörünge slotları için ITU‘nun halihazırda gevşek olan teslim tarihlerini yakalamayı başarır. Ne de olsa ülke, endüstriyel tabanını başka hiçbir ülkeye benzemeyen bir ölçekte büyütebileceğini defalarca kanıtladı. Yine de, Çin’in mevcut kapasitesi ile önündeki 14 yıllık devasa fırlatma hedefi arasındaki muazzam uçurum, birçok kesim için bağdaştırılması imkansız bir çelişki olmaya devam ediyor; özellikle de fırlatma temposunu hızla artırmaya devam eden ancak Çin’in hayal ettiği ölçeğin yanına bile yaklaşamayan SpaceX ile kıyaslandığında.
Kaynak: https://wccftech.com/even-though-spacex-dominates-the-leo-with-10653-active-satellites-chinas-spectrum-squatting-ways-have-now-locked-up-244000-orbital-slots/
