Gündem

21/3/2025

Hollywood’dan Beyaz Saray’a Yapay Zeka Uyarısı: Telif Haklarını Korumaya Devam Edin

Aralarında yönetmen Guillermo del Toro, oyuncular Cynthia Erivo ve Joseph Gordon-Levitt’in de bulunduğu 400’den fazla Hollywood yaratıcı ismi, ABD hükümetine çağrıda bulunarak, yapay zeka karşısında mevcut telif hakkı korumalarının sürdürülmesini talep etti. Geçtiğimiz hafta Beyaz Saray Bilim ve Teknoloji Politikaları Ofisi’ne gönderilen mektupta, “Amerika’nın küresel YZ liderliği, temel yaratıcı endüstrilerimizin zararına olmamalıdır.” ifadeleri yer aldı.

Mektupta ayrıca şu ifadeler kullanıldı: “Amerika’nın gelişmesini sağlayan telif hakkı korumalarını zayıflatmak ya da ortadan kaldırmak için hiçbir neden yok. YZ şirketleri telifli materyalleri kullanmak istiyorsa, yasanın gerektirdiğini yapmalı: Telif hakkı sahipleriyle uygun lisanslar için müzakere etmeli – diğer tüm endüstrilerde olduğu gibi.”

Söz konusu mektup, Trump yönetiminin ABD’nin YZ endüstrisindeki konumunu güçlendirmeyi amaçlayan Yapay Zeka Eylem Planı hakkında halktan görüş talep etmesi üzerine kaleme alındı. Google ve OpenAI gibi teknoloji şirketleri de kendi mektuplarını gönderdi.

YZ şirketleri ile yaratıcı sektörler arasında gerginlik uzun süredir devam ediyor. Sanatçılar, modellerin kendi eserleri izinsiz şekilde kullanılarak eğitilmesine itiraz ediyor. Amerikan Yazarlar Birliği, stüdyolardan YZ şirketlerine karşı dava açmalarını talep etti. New York Times gibi bazı kuruluşlar ise OpenAI’ye karşı telif hakkı ihlali nedeniyle dava açtı.

Teknoloji sektörü yöneticileri ise, “adil kullanım” (fair use) doktrini kapsamında çevrim içi içeriklerle YZ modellerinin eğitilebileceğini savunuyor. Bu ilke, telif hakkı sahibinden izin alınmadan sınırlı ölçüde içerik kullanımına olanak tanıyor.

OpenAI’nin küresel ilişkilerden sorumlu başkanı Chris Lehane, Beyaz Saray’a gönderdiği mektupta, “Adil kullanım doktrinini YZ’ye uygulamak yalnızca Amerikan rekabetçiliğiyle ilgili değil — aynı zamanda ulusal güvenlik meselesidir.” dedi. ChatGPT ile tanınan şirket, Çinli girişim DeepSeek’in hızlı ilerlemesinin, “Amerika’nın ileri düzey YZ üzerindeki liderliğinin garanti altında olmadığını” gösterdiğini belirtti. DeepSeek, OpenAI’ye daha düşük maliyetlerle rakip olabileceğini öne sürdü.

Ocak ayında Başkan Trump, OpenAI, Oracle ve Softbank ortaklığında Stargate projesini duyurdu. Proje, ABD’de YZ altyapısına yüz milyarlarca dolar yatırım yapılmasını hedefliyor. Lehane, mektubunda şunları da söyledi: “(Çinli) geliştiriciler sınırsız veri erişimine sahipken, Amerikan şirketlerinin adil kullanım erişimi olmadan bırakılması halinde, YZ yarışı fiilen sona erer. Sonuçta, mümkün olan en geniş veri kaynaklarına erişim, daha güçlü yeniliklere ve daha fazla bilgiye ulaşmayı sağlar.”

Google da gönderdiği mektupta, “dengeli telif hakkı kuralları” çağrısında bulundu: “Adil kullanım ve diğer istisnalar, YZ sistemlerinin geçmiş bilgilerden ve herkese açık verilerden öğrenmesini sağlayarak bilimsel ve sosyal ilerlemeleri mümkün kıldı.” ifadelerine yer verildi.

Sanatçılar, telif haklarının zayıflatılmasına gerek olmadığını ve YZ şirketlerinin telifli materyalleri kullanmak istiyorlarsa lisans müzakereleri yapmaları gerektiğini vurguladı. Mektupta, ABD sanat ve eğlence endüstrisinin yıllık 229 milyar doların üzerinde ücretle 2,3 milyon kişiye istihdam sağladığı, bu korumaların zayıflatılmasının ekonomik ve kültürel gücü tehlikeye atabileceği ifade edildi.

“Google ve OpenAI, önemli gelir ve finansal kaynaklarına rağmen Amerika’nın yaratıcı ve bilgi endüstrilerini özgürce sömürebilmek için hükümetten özel bir muafiyet talep ediyor.” sözleriyle devam eden mektupta, yaratıcı sektörün kararlılığı net şekilde ortaya kondu.

Google, yaptığı açıklamada “mevcut telif hakkı yasalarının YZ inovasyonuna olanak sağladığından emin olduklarını” belirtti. OpenAI ise yorum talebine henüz yanıt vermedi.

Mektuba imza atanlar arasında yazarlar, oyuncular, müzisyenler ve kostüm tasarımcıları yer aldı. Marisa Tomei, Carrie Coon, Ben Stiller, Natasha Lyonne, Mark Ruffalo, Ava DuVernay ve Ron Howard gibi tanınmış isimler de mektubu destekleyenler arasında.

2023 yılında yazar ve oyuncuların grevinde de YZ karşısında daha fazla yasal koruma talep edilmişti. Sendikalar, YZ'yi düzenleyen yeni yasalar için destek vermeye devam ediyor. Eylül ayında, Kaliforniya Valisi Gavin Newsom, dijital benzerliklerin korunmasına yönelik yeni yasa tasarılarını imzaladı.

Söz konusu gelişmelerin yanında, bazı yaratıcı isimler ise teknolojiyi benimseyerek, YZ’nin daha az maliyetle cesur fikirleri denemelerine olanak sağladığını dile getirdi.






Kaynak: https://www.latimes.com/entertainment-arts/business/story/2025-03-18/hollywood-creatives-urge-government-to-uphold-copyright-laws