NASA’nın Voyager 1 aracı yaklaşık 50 yıla ve Dünya’dan bir ışık günü uzaklıktaki yolculuğuna rağmen hayatta kaldı ancak sonunda, entropi ve 1970’lerin teknolojisinin oluşturduğu ölümcül kombinasyonun aracın sonunu getireceğine şüphe yok.
Cesur küçük uzay sondasının gücü azalırken, Jet Propulsion Laboratory (JPL) mühendisleri Cuma günü kritik sensörlerinden birini kapatma kararı aldı. Yapılan fedakarlığın, aracın geri kalanının en az bir yıl daha çalışmaya devam etmesini sağlaması umuluyor. Kapatılan parça, Voyager 1’in 1977’deki fırlatılışından beri çalışan Low-energy Charge Particles (LECP) deneyi oldu.
JPL’deki Voyager misyon yöneticisi Kareem Badaruddin, yaptığı bir duyuruda durumu şu sözlerle ifade etti: “Bir bilim enstrümanını kapatmak kimsenin tercihi olmasa da mevcut seçenekler arasındaki en iyisi bu.”
Voyager 1, ikiz görevi olan Voyager 2 gibi elektrik enerjisine dönüştürülen kademeli bir ısı akışı sağlayan radyoizotop termoelektrik jeneratör (RTG) adlı küçük bir nükleer batarya ile çalışıyor. NASA’ya göre, her iki sondadaki jeneratörler artık yılda dört watt hızla güç kaybediyor.
27 Şubat’ta, Voyager 1’in güç seviyeleri rutin bir manevra sırasında beklenmedik şekilde düştü. Mühendisler, seviyenin daha fazla düşmesi durumunda aracı elektrik arızasına karşı korumak için otomatik bir kapanma önleminin devreye girmesinden korktu. Yaklaşık 15 milyar mil (yaklaşık 24,14 milyar kilometre) uzaktaki sondayı bu kapanma durumundan geri döndürmek oldukça riskli ve zor bir süreç anlamına geliyordu.
Söz konusu durum, güç tüketiminin azaltılmasını zorunlu kıldı. Bilim insanları yıllar önce uzay aracının hangi parçalarını hangi sırayla kapatacakları konusunda anlaşarak bu senaryoyu planlamıştı; listedeki sıradaki hedef LECP oldu. Cihaz, yaklaşık 49 yıldır güneş sisteminin dışından ve hatta galaksimizin ötesinden gelen düşük enerjili parçacıkları ölçerek yıldızlararası uzayın yapısını aydınlatıyordu.
Voyager ekibi, LECP’yi kapatmak için bir komut gönderdi ama cihaz tamamen devre dışı kalmadı; sistemin dönmesini sağlayan küçük bir motor, her ihtimale karşı çevrimiçi kalmaya devam ediyor. Bu ihtimal çokta imkansız değil çünkü mühendisler geçen yıl, yirmi yıla yakın süredir çalışmadığı düşünülen bir dizi Voyager 1 iticisini yeniden hayata döndürdü.
Voyager 1’in başlangıçtaki 10 bilimsel cihazından bugün yalnızca iki tanesi aktif: plazma dalgalarını dinleyen bir cihaz ve manyetik alanları ölçen bir diğer sistem. Feda edilen son cihaz, mühendislerin Şubat 2025’te kapattığı “cosmic ray subsystem” deneyiydi.
LECP’nin kapatılmasıyla kazanılan zaman, mühendislerin Big Bang (Büyük Patlama) lakaplı daha cesur bir güç tasarrufu planı hazırlamasına olanak tanıyor. Bu plan, uzay aracını bilimsel veri toplamaya devam edecek kadar sıcak tutmak için bazı parçaları kapatıp yerine düşük güçteki alternatifleri koyarak bir grup cihazın aynı anda değiştirilmesini içeriyor.
Plan, Mayıs ve Haziran aylarında yapılması planlanan testlerle birlikte, önce daha fazla yedek gücü bulunan Voyager 2 üzerinde denenecek ve ardından Voyager 1’e uygulanacak.
Kaynak: https://futurism.com/space/nasa-shuts-down-voyager-1-instrument
