Meta Platforms, Cuma günü Amerika Birleşik Devletleri’nde yapay zeka veri merkezlerinin şehir ölçeğinde artan elektrik ihtiyacını karşılamak amacıyla yeni ve mevcut nükleer enerji projeleri için ana alıcı konumuna geçmesini sağlayacak bir dizi anlaşma duyurdu.
Facebook’un çatı şirketi, Bill Gates destekli TerraPower ve Sam Altman destekli Oklo ile yeni reaktör projelerini destekleyeceğini, enerji üreticisi Vistra ile ise Ohio ve Pennsylvania’daki üç mevcut nükleer santralin üretim kapasitesini artırmak üzere anlaşmaya vardığını açıkladı.
Finansal ayrıntılar paylaşılmasa da, imzalanan anlaşmalar teknoloji şirketleri ile nükleer enerji sağlayıcıları arasında bugüne kadar gerçekleştirilen en kapsamlı girişimler arasında gösteriliyor. Piyasaların açılmasından kısa süre sonra Vistra ve Oklo hisseleri yaklaşık yüzde 15 yükseldi. Meta, geleneksel enerji projelerinde dahi iddialı sayılan bir takvimle, ilk yeni reaktörleri 2030 ve 2032 yılları itibarıyla devreye almayı hedefliyor. Vistra’dan nükleer enerji alımı yıl sonunda başlıyor ve mevcut şebeke arzının sürdürülebilirliğini desteklemeyi amaçlıyor.
Meta’nın küresel enerji direktörü Urvi Parekh, verdiği bir röportajda takvimin zorlu olduğunun farkında olduklarını ancak cesur adımlar atmanın gerekli görüldüğünü ifade etti. Belirlenen zaman çizelgesine ulaşabilmek için sahaların hızla seçilmesi, şebeke bağlantıları konusunda kamu hizmeti şirketleriyle koordinasyon sağlanması ve üretim operasyonlarının başlatılması gerektiğini belirtti. Parekh, yaklaşımın acil elektrik ihtiyacına çözüm sunabileceğini vurgulayarak şu değerlendirmeyi yaptı: “Yalnızca çok uzak tarihlere odaklanırsak, teknolojiyi fiilen devre dışı bırakmış oluruz ve hepimizin kaygı duyduğu yakın vadeli darboğaza katkı sağlama şansını kaybederiz.”
Yapay zeka alanındaki hızlı büyüme, elektrik talebi öngörülerini keskin biçimde yukarı çekerken, şebeke bağlantılarında uzun süreli tıkanıklıklara yol açtı. Ortaya çıkan tablo, teknoloji şirketlerini kendi enerji üretim kapasitelerini oluşturmaya yöneltti. TerraPower ile yapılan anlaşma kapsamında Meta, 2032 yılına kadar orta ölçekli bir şehrin ihtiyacını karşılayabilecek düzeyde, toplam 690 megawatt kapasiteli iki reaktörün geliştirilmesini hızlandıracak. Şirket, 2035 yılına kadar altı ek ünitenin daha devreye alınabileceğini öngörüyor.
Oklo cephesinde Meta’nın sağladığı finansman, Ohio’da bir nükleer kampüsün geliştirilmesini başlatacak. Şirket, enerji için yapılan ön ödemelerin nükleer yakıt tedariki ve projenin ilk aşamasının ilerletilmesinde kullanılacağını, toplam kapasitenin zamanla yaklaşık 1.200 megawatta ulaşabileceğini açıkladı. Oklo CEO’su Jacob DeWitte, anlaşmayı gelişmiş nükleer enerjinin yaygınlaşması adına önemli bir eşik olarak niteledi. Sam Altman’ın yönettiği bir şirketle birleşerek halka açılan Oklo, projeyi Ohio’nun Pike County bölgesindeki 206 dönümlük bir alanda hayata geçirecek.
Vistra ise Ohio’daki Perry ve Davis-Besse santralleri ile Pennsylvania’daki Beaver Valley santrali için federal lisans uzatma sürecini başlatmaya hazırlanıyor. Meta ile imzalanan 20 yıllık anlaşma, Ohio’daki reaktörlerden gelen 2.176 megawattlık mevcut işletme kapasitesini ve üç sahada yapılacak kapasite artırımlarıyla elde edilecek ek 433 megawattlık üretimi kapsıyor. Vistra CEO’su Jim Burke, federal düzeyde sağlanan desteklere rağmen, teknoloji şirketinin finansal katkısı olmadan kapasite artışlarının mümkün olmayacağını dile getirdi.
Geçen yıl Meta, Constellation Energy ile Illinois’deki bir nükleer santralin üretimini 20 yıl boyunca satın almak üzere anlaşmaya varmıştı. Teknoloji ve nükleer enerji alanındaki diğer iş birlikleri arasında Amazon’un X-energy yatırımı, Microsoft’un Three Mile Island santralini yeniden faaliyete geçirme girişimi ve Google’ın Iowa’daki reaktör ortaklığı da bulunuyor.
Kaynak: https://www.wsj.com/tech/ai/meta-unveils-sweeping-nuclear-power-plan-to-fuel-its-ai-ambitions-65c56aac
