YZ ile gerçek hayat arasındaki sınırlar bulanıklaşıyor; insanlar artık aradaki farkı ayırt etmekte zorlanıyor. X’teki bir paylaşım, geçtiğimiz günlerde viral bir sanat eleştirisi yağmuru başlattı ancak ortada bir sorun vardı. Eleştirilen tablo aslında YZ tarafından üretilmemişti; o gerçek bir Monet eseriydi.
Söz konusu hesap, Claude Monet‘ye ait olan “Seerosen” adlı orijinal tablonun görselini paylaştı. Takipçilerine bu görselin YZ ile oluşturulduğunu söyleyerek, gerçek bir Monet‘den farklarını tarif etmelerini istedi. Aralarında kendisini sanat eleştirmeni olarak tanımlayanların ve doğrulanmış hesapların da bulunduğu yüzlerce kullanıcı bu çağrıya uydu; kendinden emin ve detaylı bir eleştiri seline kapıldı. Ardından gerçek ortaya çıktı: Tablo gerçekti. Bunun üzerine birçok hesap verdikleri yanıtları sessizce sildi.
Kendinden Emin Eleştiriler Silsilesi
Yanıtlar hızlı ve kesin geldi. Bir kullanıcı, tablodaki suyun “yeşilimsi alevlerle yanıyor gibi göründüğünü, karmaşık, yapay ve kirli bir doğayı yansıttığını” yazdı. Başka biri, “çerçeve olmadığını, özne ile nesne arasında bir eşik duygusunun bulunmadığını, sadece renklerden ibaret olduğunu” belirtti. Teknik hatalara işaret eden bir diğeri ise şunu not düştü: “Tutarlı bir kompozisyon yok. Göz, alt kısmın üçte biri ile sol kısmın üçte birinin kesiştiği bölgeye çekiliyor ama orada odaklanacak gerçekten hiçbir şey yok.”
Eleştiriler spesifik, katmanlı ve daha da önemlisi, temelinde tamamen yanlıştı.
Bir hesap, “Sahte eser, ‘geç dönem’ gibi görünmek için fazla uğraşıyor” diye yazdı. “Gerçek 1917-1919 dönemi işleri çılgındır çünkü katarakt yüzünden neredeyse kördü.” Bir başkası, kendinden emin bir dille şunu açıkladı: “YZ, bir kere, bitki yansımaları ile su altındaki bitkileri ayırt edemiyor gibi görünüyor. İkisinden gelen token’ları rastgele birleştiriyor ve sonuç, tutarsız doygunlukta yeşillerden oluşan uyumsuz bir karmaşa oluyor.”
Kendisini sanat profesyoneli olarak tanıtan bir kullanıcı daha da ileri gitti: “Kompozisyon açısından (bana göre) duygusuz. Bir kıvılcım eksik. Bu bir Monet değil; bir müze ziyaretinden kalan lisans sanat öğrencisi çalışması gibi hissettiriyor.” Tablonun sözde “ruhsal eksikliği” bile analiz edildi: “Bir Monet’ye bakın, ne söyler? Güzellik, huzur, bozulmamış doğa. YZ görüntüsüne bakın, aynı şeyi mi söylüyor? Huzur yok.”
Doğrulama Yanlılığı Mekanizması
Deneyin ortaya koyduğu şey, sadece insanların YZ ile gerçek sanatı ayırt edememesi değil; çok daha endişe verici bir durum. Kullanıcılara tablonun YZ tarafından üretildiği söylendiğinde, tam olarak bulmayı bekledikleri şeyi buldular. İşi yapan görsel değil, üzerindeki etiket oldu.
Bu, iyi belgelenmiş bir psikolojik örüntü. Scientific Reports’ta yayımlanan bir araştırma, insanların YZ yapımı olarak etiketlenen sanatı, insan yapımı sanattan ayırt edilemez bulduklarını söyleseler bile, birden fazla boyutta daha değersiz gördüğünü ortaya koydu. Yargıyı etiket şekillendiriyor; sanatın kendisi ikinci plana düşüyor.
Bir kullanıcı, “Monet’ye hiç benzemiyor” dedi. “Tam olarak birinin tarzı taklit etmeye çalışıp bunun ancak %20’sini başarması gibi. Monet’nin tipik renk tercihi kadar canlı değil. Soluk görünüyor.”
Bir başkası şunu ekledi: “Fazla düz, yumuşak ve harmanlanmış hissettiriyor.”
Üçüncü bir kullanıcı ise belki de en sert hükmü verdi: “Çöp.”
Hiçbiri YZ’ye bakmıyordu. Tarihin en çok takdir edilen ressamlarından birinin eserine bakıyorlardı.
Silme Butonu Her şeyi Anlatıyor
Gerçek açıklandıktan sonra birçok hesap eleştirilerini sildi. Kaybolan bu paylaşımlar, tüm olayın en anlamlı veri noktası olabilir; insanlar sadece yanıldıkları için değil, bu kadar kesin konuştukları için utandılar.
Asıl mesele bu kesinlik duygusu. YZ tespitindeki özgüven, kendi başına bir önyargıya dönüştü. YZ görsel üretim araçları gelişmeye devam ederken, insanların “YZ”yi tespit etmek için kullandığı zihinsel modeller dünün araçlarına dayanıyor; bugünkü araçlara değil, gelecektekilere ise hiç değil.
Kaynak: https://officechai.com/ai/x-users-find-faults-in-real-monet-painting-after-being-misled-into-believing-it-was-ai-generated-in-social-experiment/
