Subsea Environmental Services, Atlantik Okyanusu boyunca döşenen ilk fiber internet kablo olan TAT-8’i Portekiz açıklarındaki deniz tabanından topluyor. AT&T, British Telecom ve France Telecom tarafından inşa edilen kablo, 14 Aralık 1988 tarihinde hizmete girdi. Onarımı çok maliyetli olan bir arıza nedeniyle 2002 yılında operasyonları durdurulan kablo, yirmi yılı aşkın süredir okyanus tabanında bekliyordu.
Trans-Atlantic Telephone 8’in kısaltması olan TAT-8, Atlantik genelindeki sekizinci kablo sistemiydi ama veri aktarımı için bakır yerine fiber optik kullanan ilk sistemdi. Kapasitesi hizmete girdikten sadece 18 ay sonra doldu ve bu durum, kendisinden sonra gelen tüm büyük denizaltı kabloları için başarılı bir model oluşturdu. 2001 yılına gelindiğinde TAT serisi 14 numaraya ulaştı.
Geri çıkarma operasyonu, Ocak 2025’te kızağa çekilmesinden bu yana dördüncü seferine çıkan yeni dizel-elektrikli gemi MV Maasvliet tarafından yürütülüyor. Mürettebat, Dexter ve Erin fırtınalarının gemiyi rotasından saptırması nedeniyle erken başlayan kasırga mevsimiyle mücadele ediyor ve bu durum, planlanandan daha az kablo toplanmasına neden oldu. Fiber optik kabloların içindeki cam liflere zarar verme riski bulunduğundan kablo, makineyle değil, geminin ambarında elle sarılıyor.
Sinyal iletiminde bakırın yerini fiber optik alsa da TAT-8’in kablo yapısı hala güç ve yapısal bileşenlerinde önemli miktarda yüksek kaliteli bakır barındırıyor. International Energy Agency, yeni kaynakların üretim talebine yetişememesi durumunda bakır arzının on yıl içinde %30 düşebileceğini öngörüyor. Söz konusu tablo, binlerce kilometrelik geri kazanılmış kabloyu değerli bir metal kaynağı haline getiriyor. Kablonun çelik kısmı çit olarak yeniden kullanılacak, polietilen kaplaması ise gıda dışı plastikler için pelet haline getirilmek üzere Hollanda’daki bir tesise gönderilecek.
Deniz tabanındaki tek emekli kablo TAT-8 değil. Dünya çapında hizmet dışı kalmış yaklaşık 2 milyon kilometrelik denizaltı kablosunun çoğu hiç geri çıkarılmadı. Subsea Environmental Services, dünya genelinde tamamen kablo kurtarma ve geri dönüşüm üzerine uzmanlaşmış üç şirketten biri. Bu tür operasyonlar, el değmemiş okyanus tabanını rahatsız etmek yerine yeni kablolar için yerleşik rotaların temizlenmesini sağlıyor.
Teknolojinin geliştirildiği ve test edildiği New Jersey, Holmdel’deki Bell Labs tesisi artık Bell Works adında çok amaçlı bir kompleks olarak kullanılıyor. Restorasyon sırasında işçiler, binanın bodrum katında 18 kilometrelik erken dönem TAT-8 deniz deneme kablosu buldu.
Kaynak: https://www.tomshardware.com/tech-industry/the-worlds-first-transatlantic-fiber-optic-cable-is-being-ripped-up
