Müzikal deneyde kemancılar, yay kullandıkları kollarına takılan ve doğal hareketlerine ince müdahalelerde bulunan hafif robotik dış iskeletler kullandı.
İtalya’daki bilim insanları, robotik teknolojilerin müzisyenler arasındaki zamanlama ve koordinasyonu artırabildiğini ortaya koydu. Science Robotics dergisinde yayımlanan çalışmada, profesyonel kemancıların yay kullanan kollarına dış iskeletler takıldı. Robotlar, müzisyenlerin hareketlerini senkronize etmelerine yardımcı olan dokunsal geri bildirim (haptik geri bildirim) iletti.
Università Campus Bio-Medico’daki robotik araştırmacılarından biri olan Francesco Di Tommaso, yaklaşımı şöyle açıkladı: “Bilimsel sorumuzu yanıtlamak için farklı duyusal geri bildirim koşullarını test ettiğimiz bir deney tasarladık. En dikkat çekici olanı birbirlerini duyabildikleri ve görebildikleri geleneksel koşul ile görüşü engelleyip cihazlardan gelen haptik, yani dokunsal geri bildirimi devreye aldığımız koşuldu.”
Di Tommaso şunları ekledi: “Bu sayede, görme duyusunun yerine haptik geri bildirimi koymanın hem kinematik hem de müzikal uyum açısından koordinasyonu aslında artırdığını gösterdik; böylece hem hareketleri hem de müzikal çıktıları bakımından daha iyi performans sergileyebildiler.”
Çalışma Nasıl Yürütüldü?
Kemancılar dört koşul altında test edildi: birbirlerini duyup görmedikleri, hem duyup hem gördükleri, görüşün engellendiği ancak dış iskeletin aktif olduğu ve son olarak dış iskeletle birleştirilmiş tam duyusal geri bildirimin sağlandığı durumlar. Kızılötesi kameralar ve sensörler; kolların açılarını, omuz pozisyonlarını ve yaylara uygulanan kuvveti kaydetti.
Di Tommaso, “Dış iskeletler özellikle üst uzuvlar için tasarlandı; omuz ve dirsek hareketlerine, özellikle de dirseğin bükülme-açılma hareketine ve omzun iç-dış rotasyonuna yardımcı oluyorlar.
Bu cihazlar, bir hareketi gerçekleştiren iki bireyi fiziksel olarak birbirine bağlamak için tasarlandı; bu da aralarında bir nevi sanal iletişim olduğu anlamına geliyor. Yani bir dış iskelet tarafından kaydedilen hareketler diğerine aktarılıyor.” dedi.
Müzisyenlerin hareketleri birbirinden saptığında, dış iskeletler onları senkronize etmek için iki yönlü kuvvetler uyguladı. Bazı katılımcılar rahatsızlık hissettiklerini belirtse de sistem sonuçta koordinasyonlarını iyileştirdi.
Di Tommaso şunları ekledi: “Deneylerin sonunda katılımcılara hissettikleri kuvvetler hakkında ne düşündüklerini sorduk. Bu kuvvetlerin kaynağından habersizlerdi ve çoğu bunların aslında partnerlerinden geldiğini fark etmedi. Hatta bazıları bu kuvvetleri algılamaktan rahatsızlık duyduğunu bildirdi ancak ilginç olan kısım, bu kuvvetlerin aslında daha iyi koordine olmalarına yardımcı olmasıydı.”
Müziğin Ötesinde
Çalışma klinik kullanım için tasarlanmadı ama araştırmada yer alan biyomühendis Profesör Domenico Formica, teknolojinin daha geniş uygulama alanları olabileceğini öne sürdü.
Formica şunları söyledi: “Teorik olarak aynı kavram çeşitli alanlara uygulanabilir; bunlardan biri örneğin motor rehabilitasyon olabilir. Robotlar aracılığıyla yapılan rehabilitasyonda genellikle hastaların iyileşme süreçlerini geliştirmek için robotla etkileşime girdiğini görüyoruz. Aynı teknolojiyi kullanarak, örneğin bir terapistin hastayla etkileşime girdiği bir ortam yaratabiliriz; bu karşılıklı kuvvet alışverişi terapi sırasındaki iyileşmeyi hızlandırabilir ya da iki hastanın iyileşme süreçlerinde birbirlerini zorlamak adına birlikte çalışmasını da düşünebiliriz.”
Kaynak: https://www.euronews.com/next/2026/03/29/robotics-can-improve-musical-timing-between-performers-new-study-shows
