California merkezli nükleer girişim Deep Fission, konsept aşamasından inşaat aşamasına resmen geçti.
Şirket, yenilikçi yer altı nükleer pilot projesi için gereken üç veri toplama kuyusundan ilkinin sondajına başladığını kısa süre önce duyurdu. Sondaj çalışmaları, yer yüzeyinin yaklaşık 1,6 kilometre altında çalışmak üzere tasarlanan 15 megawatt (MWe) kapasiteli küçük modüler reaktör (SMR) Gravity için önemli bir dönüm noktası teşkil ediyor.
İlk Matkap Darbesi
Kansas, Parsons’taki Great Plains Industrial Park’ta bulunan ilk kuyu, yaklaşık 20 santimetre çapında ve 1.800 metre derinliğinde açılıyor. Sondaj platformunun başarıyla tamamlanmasının ardından başlayan bu aşama kritik jeolojik, hidrolojik ve termal verileri toplamayı amaçlıyor.
Deep Fission CEO’su ve Kurucu Ortağı Liz Muller, süreci şu sözlerle açıklıyor: “İlk sondaj deliğimizi açmak ileriye dönük büyük bir adım. Bu, konseptten inşaata geçişi temsil ediyor ve nükleer enerji dağıtımına yönelik tamamen yeni bir yaklaşımı kanıtlama sürecini başlatıyor.”
Devasa Yapılara Duyulan İhtiyacı Ortadan Kaldırmak
Girişimin tescilli tasarımı, Dünya’nın doğal jeolojisinden faydalanarak devasa yüzey koruma yapılarına olan ihtiyacı ortadan kaldırıyor. Reaktörün derin bir sondaj deliğinin dibine yerleştirilmesi, iki büyük mühendislik başarısı sağlıyor. Yaklaşık 1,6 kilometre derinlikte, reaktörün üzerindeki su sütunu operasyon için gereken 160 atmosferlik basıncı doğal olarak sağlıyor. Bu durum, pahalı yüzey basınç kaplarına duyulan ihtiyacı kendiliğinden ortadan kaldırıyor.
Buna ek olarak, çevredeki ana kaya katmanları milyarlarca tonluk doğal koruma ve muhafaza sunuyor. Bu da projenin yüzeydeki kapladığı alanı ciddi oranda azaltırken güvenliği artırıyor.
Projeye Yakıt Sağlamak ve Finansman
Sondaj hamlesi, şirket için bir dizi hızlı gelişmenin son halkasını oluşturuyor. Deep Fission, test ve demonstrasyon aşamalarına güç sağlamak amacıyla New Mexico, Eunice’teki tesisinden düşük zenginleştirilmiş uranyum satın almak üzere Urenco USA ile kritik bir anlaşma imzaladı.
Proje ayrıca, YZ odaklı veri merkezleri ve ABD elektrik şebekeleri için üretimi ölçeklendirmeyi amaçlayan 80 milyon dolarlık yeni finansmanla destekleniyor.
Sistemin modüler yapısı önemli bir ölçeklenebilirlik sağlıyor. Tek bir sondaj deliği 15 megawatt üretirken şirket, tek bir sahada yer alacak 100 reaktörün 1,5 gigawatt güç üretebileceğini not ediyor. Söz konusu miktar, geleneksel santrallerin kullandığı arazinin çok küçük bir kısmıyla devasa sanayi merkezlerini veya veri merkezlerini beslemeye yetiyor.
Proje, gelişmiş reaktörlerin 4 Temmuz 2026 tarihine kadar kritik aşamaya ulaşmasını hedefleyen ABD Enerji Bakanlığı (DOE) Reactor Pilot Program’in bir parçası olarak yürütülüyor. Ayriyeten Deep Fission, bu yaklaşımın nükleer santral inşaat maliyetlerini %80’e varan oranda düşürebileceğini öngörüyor ve “Deep Fission, yerleşik tedarik zincirleri ve tekniklerden yararlanarak, bu yaklaşımın inşaat maliyetlerini geleneksel nükleer santrallere kıyasla yaklaşık %70-80 oranında azaltabileceğini tahmin ediyor.” vurgusu yapıyor.
Üç kuyulu program, Deep Fission tam ticarileşmeye doğru ilerlerken nihai mühendislik tasarımları ve düzenleme planlaması için gerekli olan yer altı verilerini sağlayacak.
Kaynak: https://interestingengineering.com/energy/us-firm-deep-fission-6000-ft-well
