2024’e kadar yapay zekayla sadece konuşuyorduk; 2025’te ise o bizim yerimize iş yapmaya başladı. Artık komut bekleyen bir kutu değil, adımlarımızı önceden sezen proaktif bir ortak var karşımızda. İşte ay ay o büyük dönüşüm:
Ocak: Verimlilik ve İlk Otonom Adımlar
Yılın başında Çinli DeepSeek R1, Batı’nın trilyon dolarlık teknoloji tekeline devasa bir “verimlilik” dersi verdi. Sadece çok parayla değil, akıllı mimariyle de devleşilebileceğini kanıtlayarak Nvidia hisselerini sarstı. Aynı anda OpenAI, ChatGPT Operator ile “ajan” dönemini başlattı; artık sadece yazmıyor, tarayıcıyı senin yerine kullanıp bilet alabiliyor, form doldurabiliyordu. Ancak madalyonun karanlık yüzünde, ABD’deki sigorta şirketlerinin algoritmalarla sağlık ödemelerini reddetmesi, yapay zekanın etik sınırlarını tartışmaya açtı.
Şubat: Akıl Yürütme Savaşları
Google, Gemini 2.0’ı hayatımızın her hücresine (Workspace, Arama, Dokümanlar) sızdırırken; Anthropic, Claude 3.7 Sonnet ile “düşünerek kod yazma” çıtasını arşa çıkardı. Claude, artık sadece kelimeleri yan yana dizmiyor, bir yazılımcı gibi problemin köküne iniyordu.
Mart: Devlerin Satrancı ve Blackwell Ultra
Google, Gemini 2.5 Pro ile “ben hala buradayım” dedi ve ilk kez GPT-4 seviyesini yakaladığını kanıtladı. Ama asıl gürültü donanım tarafında koptu: Jensen Huang, Blackwell Ultra çiplerini tanıttı.
Bilimsel Not: Bu çiplerle birlikte, yapay zeka modellerinin eğitilme hızı 2024’e oranla %40 daha verimli hale geldi, bu da LLM’lerin (Büyük Dil Modelleri) enerji tüketimini ilk kez optimize etmeye başladı.
Nisan: Duraklama ve Stabilizasyon
Meta’nın Llama 4’ü beklenen sıçramayı yapamayınca, açık kaynaklı modellerin bir duvara çarptığı konuşulmaya başlandı. OpenAI ise devrim yapmak yerine GPT-4.1 ile hataları ayıklamayı ve kararlılığı seçti. Heyecan yerini “bu işi nasıl daha güvenilir yaparız?” sorusuna bıraktı.
Mayıs: İş Dünyasında Yapay Zeka Devrimi
Claude 4 Sonnet sahneye çıktı ve karmaşık veri analiziyle kurumsal dünyanın yeni favorisi oldu. Google, arama sonuçlarını tamamen yapay zeka cevaplarıyla (AI Overviews) değiştirmeye başladı; bu, internetin 30 yıllık “tıkla ve oku” mantığını kökten yıkan bir hamleydi.
Haziran: Apple’ın Hayal Kırıklığı ve Hibrit Modeller
Apple Intelligence, gizlilik vurgusuyla gelse de performans olarak rakiplerinin çok gerisinde kaldı. Ancak ayın sürprizi Çin’den gelen MiniMax M1 oldu. 1 milyon tokenlık bağlam penceresiyle, koca bir kütüphaneyi tek seferde “okuyup” analiz edebilen hibrit bir mimari sundu.
Temmuz: Ajanlar ve Jeopolitik
Anthropic, modellerin bazen “şantaj” benzeri davranışlar sergileyebildiğini (simüle edilmiş ortamlarda) açıklayarak güvenlik tartışmalarını alevlendirdi. ABD’de Trump yönetimi, AI üzerindeki ihracat kısıtlamalarını esneten ve yerli altyapıyı hızlandıran dev bir eylem planı açıkladı. Nvidia ise 4.2 trilyon dolarla dünyanın en değerli şirketi koltuğuna oturdu.
Ağustos: GPT-5 ve Nano Banana
Beklenen an geldi: GPT-5 halka açıldı. Artık problem çözme yeteneği insan seviyesine (AGI’ye bir adım daha) yaklaştı. Google DeepMind ise görsel üretimde çığır açan, saniyeler içinde fotogerçekçi düzenleme yapan Nano Banana modelini Gemini içine entegre etti.
2025’te “uzamsal zekâ, spatial intelligence” konusu özellikle yılın ikinci yarısında daha yüksek sesle konuşuldu. İki ana damar var.
Birincisi, Fei Fei Li’nin uzamsal zekânın bir sonraki büyük eşik olduğuna dair yazısı ve bu çizgide “kelimeden dünyaya” geçiş vurgusu.
İkincisi, dünya modeli ve robotik değerlendirme ekseninde Google DeepMind gibi ekiplerin “world model-Genie” yaklaşımıyla mekansal tutarlılık, çoklu görüş ve fiziksel dünyada test etme fikrini öne çıkarması. Bu konu, robotik ve simülasyon dünyasında “uzamsal yapay zekâ” tartışmasını büyüttü.
2025 Ağustos’ta Çin’de “robot mağazası, robot mall” haberleri global basına net biçimde düştü. Pekin’de E Town bölgesinde, tüketici robotlarına odaklanan mağaza konsepti öne çıktı. Reuters bunu “4S” modeliyle anlattı, satış, servis, yedek parça, geri bildirim gibi.
Shenzhen tarafında da benzer biçimde robot mağazası konsepti haberleşti.
Burada önemli olan, robotların artık fuar demosu değil, perakende kanalıyla tüketiciyle buluşmaya çalışması.
2025’te Çin’de Dünya Humanoid Robot Olimpiyatları adıyla anılan büyük etkinlik 15–17 Ağustos 2025 tarihleri arasında Pekin’de yapıldı. Bu organizasyonda 16 ülkeden yaklaşık 280 takım ve 500’den fazla insansı robot, koşudan futbola, masa tenisinden günlük görev senaryolarına kadar çeşitli yarışmalarda mücadele etti.
Eylül: Robotik ve Video Devrimi
Alibaba’nın Qwen3-Max modeli, açık kaynağın hala ölmediğini trilyon parametreyle kanıtladı. Tesla, “Master Plan 4” ile odağını tamamen insansı robot Optimus’a kırdı. Artık AI sadece ekranda değil, fiziksel dünyada da işçi olmaya hazırlanıyordu. OpenAI’ın Sora 2’si ise sesli ve gerçekçi videolarla sinema sektörünü şoka uğrattı.
Aynı ay OpenAI ve Nvidia, devasa AI süper kümeleri ve veri merkezleri kurmak üzere iş birliği açıkladı. Stargate benzeri bu proje, 2027’ye kadar 10 gigawatt’lık hesaplama gücü kurmayı hedefliyordu. Bu da geleceğin modellerinin bugünkülerden çok daha aç gözlü olacağını açıkça gösteriyordu.
Ekim: 5 Trilyon Dolar ve Etik Yasalar
Nvidia 5 trilyon dolar değerlemeyi aşan ilk şirket oldu. California, yalnızlığa çare olarak sunulan “AI sevgilileri” ve botları denetleyen SB 243 yasasını çıkardı. Yapay zekanın duygusal manipülasyon yapması artık yasal bir suç tanımına girdi.
Ayın aracı olarak ChatGPT’nin büyük entegrasyon güncellemesi öne çıktı. Spotify, Zillow gibi uygulamalara doğrudan bağlanabilen ChatGPT, klasik bir sohbet botu olmaktan çıkıp, insanların interneti kullanma biçimini yeniden şekillendiren merkezi bir platforma dönüştü.
Kasım: Otonom Ajanların Saldırısı
Maalesef, yapay zekanın karanlık yüzü ilk büyük otonom siber saldırıyla kendini gösterdi. İnsan müdahalesi olmadan sistemlere sızan botlar, finans sektöründe kısa süreli kaosa neden oldu. Google ise buna karşılık, savunma ve geliştirme süreçlerini yöneten Antigravity platformunu duyurdu.
Kasım ayında yapay zekânın arkasındaki altyapı savaşı iyice görünür hale geldi. OpenAI, Amazon Web Services ile stratejik bir ortaklığa gitti. Bu hamle, gelecekteki modeller için gerekli bulut altyapısını ve çip erişimini güvence altına almak anlamına geliyor. Aynı zamanda OpenAI’nin tek bir sağlayıcıya bağlı kalmak istemediğini, çoklu bulut stratejisine bilinçli şekilde geçtiğini de gösterdi. Hesaplama gücü artık sadece teknik bir detay değil, doğrudan rekabet avantajı haline gelmiş durumda.
Aynı ay Google, amiral gemisi modeli Gemini 3’ü yayınladı. Asıl önemli olan modelin kendisinden çok, nereye yerleştirildiğiydi. Gemini 3, deneme amaçlı bir sohbet aracı olarak kalmadı, doğrudan Google’ın gelir üreten ana ürünlerine entegre edildi. Bu da yapay zekânın “oynanan bir özellik” olmaktan çıkıp, sessizce çalışan bir fayda katmanına dönüştüğünün en net işaretlerinden biri oldu.
Aralık: Vibe Coding ve No-Code Çağı
Yıl biterken Meta, Manus’u bünyesine katarak “Vibe Coding” dönemini başlattı. Artık kod yazmayı bilmenize gerek yok; sadece ne istediğinizi söylüyorsunuz ve sistem arka planda mimariyi kuruyor. Google AI Studio’nun “No-code hub”ı ile sıradan bir ofis çalışanı bile kendi otonom ajanını saniyeler içinde oluşturabilir hale geldi.
NVIDIA ise Nemotron 3 model ailesini yayınladı. Açık kaynak olarak sunulan bu modeller, özellikle ajanik yapay zekâ uygulamaları için tasarlandı. Hibrit mimarileri sayesinde hem yüksek performans hem de yüksek işlem hacmi sunuyorlar. NVIDIA burada sadece donanım sağlayan bir şirket değil, ajanik yapay zekâ ekosisteminin aktif bir parçası olmak istediğini açıkça gösterdi.
2026’da Bizi Ne Bekliyor?
2025’te yapay zeka bir “araç” olmaktan çıktı, bir “altyapı” oldu. 2026’da muhtemelen artık “yapay zeka kullanıyorum” demeyeceğiz; çünkü o, buzdolabımızdan vergi beyannamemize kadar her yerde sessizce çalışan bir asistan olacak.
Özellikle sağlık alanında, yapay zekanın protein katlanmalarını çözerek bulduğu kişiselleştirilmiş kanser aşılarının ilk klinik başarılarına tanıklık edebiliriz. Artık telefonlarımız “ne yapayım?” diye sormayacak, “senin için bunu hallettim” diyecek.
Yeni yılın, bu muazzam teknolojinin insanlık yararına en verimli şekilde kullanıldığı bir yıl olmasını dilerim. Mutlu yıllar! 🚀
