ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), insanları Ay’a geri döndürmek ve kalıcı bir üs kurmak amacıyla yeni planlar hazırlayarak uzay keşif stratejisini yeniliyor. NASA’nın “Ignition” etkinliğinde konuşan yetkililer, yeni Ay yarışında ABD’nin liderliğini korumak için nükleer enerjili araçların uzayda test edilmesi ve yaklaşan bilimsel görevlerin detaylandırılması dahil olmak üzere Ay görevlerini hızlandırma planlarını özetledi.
NASA yöneticisi Jared Isaacman salı günü yaptığı resmi açıklamada, “Bu büyük güç rekabetinde zaman işliyor; başarı ya da başarısızlık yıllarla değil, aylarla ölçülecek.” dedi.
NASA, bu değişiklikleri kurumun çalışmalarını ABD Ulusal Uzay Politikası ile uyumlu hale getirmek için duyurdu. Geçen aralık ayında yayımlanan politika, NASA’yı astronotları Ay’a geri göndermeye, ülkenin ticari uzay operasyonlarındaki rolünü yeniden düzenlemeye ve uzay keşfinde dünyaya liderlik etmeye yönlendirdi.
Ay Üssü için Aşamalı bir Plan
NASA, Ay’da kalıcı bir üs inşa etmek için aşamalı bir plan açıkladı. İlk görevler; yüzeyde nasıl güç üretilebileceğini incelemek üzere Ay yüzeyine robotik araçlar, aletler ve teknoloji gönderecek. Bilim insanları ayrıca Ay’daki iletişimin nasıl işleyeceğini ve yüzeyde nasıl yol alınacağını inceleyecek.
Bir sonraki aşama, Ay’da kısmen yaşanabilir yapılar inşa etmek ve düzenli teslimatlar gerçekleştirmek olacak. Bu süreç, Japonya Uzay Araştırma Ajansı (JAXA) ile iş birliği içinde onların basınçlı keşif araçlarını (rover) kullanarak yapılacak teslimatları da kapsıyor.
Son aşamada ise daha büyük ekipman transferleri yapılacak ve kısa ziyaretlerden kalıcı bir üsse geçilerek Ay’da sürekli bir insan varlığını desteklemek için insanlar gönderilecek. Ajans, bu hedef doğrultusunda İtalya ve Kanada ile ortaklıklar imzaladı; “yaşam alanı, yüzey hareketliliği ve lojistik” konularında ek katkılar için de yeni imzalar atacak.
Aralık ayındaki başkanlık kararnamesi, NASA’yı 2030 yılına kadar sürdürülebilir bir varlığı destekleyecek ve gelecekteki Mars görevlerine yardımcı olacak kalıcı bir Ay üssü inşa etmeye yönlendiriyor. NASA, kalıcı Ay üssüne odaklanmak için Gateway uzay istasyonu planlarını duraklatıyor. 2027 için planlanan Gateway’in, astronotlar, araştırmalar ve kargolar için bir durak noktası olması ve Ay ile Mars’ta daha uzun süreli konaklamalara yardımcı olması bekleniyordu.
Kurum ayrıca Artemis III görevinin hedeflerini de değiştirdi. 2027 için planlanan ve başlangıçta bir Ay’a iniş görevi olarak tasarlanan bu görev, artık uzay aracı sistemlerini ve operasyonlarını Dünya yörüngesinde test edecek. Ardından gelen Artemis IV görevi ise 2028 yılında insanları Ay yüzeyine ulaştırmayı hedefliyor. NASA, Artemis III’ten sonra her altı ayda bir Ay görevi fırlatacağını ve her yıl en az bir iniş deneyeceğini belirtti.
Uzayda Nükleer Enerjili Araçlar
Ajans, Ay’ın ötesinde, 2028 yılı bitmeden Mars’a uçacak olan ilk nükleer enerjili gezegenler arası uzay aracını fırlatacak. “Space Reactor-1 Freedom” adı verilen araç, güneş panellerinin etkisiz kaldığı derin uzay görevlerinde verimli ve yüksek güçlü yolculuk sağlayan nükleer elektrikli itki teknolojisini test edecek.
Araç Mars’a vardığında, gezegenin yüzeyini keşfedecek “Skyfall” yükü adı verilen bir grup küçük helikopteri serbest bırakacak. Ajans, Space Reactor-1’in fırlatılmasının, ek fırlatmalar için güvenlik kurallarını ve prosedürlerini de test edeceğini ifade etti.
Yeni Bilimsel Görevler
NASA ayrıca yaklaşan bazı bilimsel görevleri duyurdu. Kurum, evrenin genişlemesine neden olduğu düşünülen karanlık enerji çalışmalarını ilerletecek bir araştırma programı olan Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu’nu açıkladı.
Dragonfly, 2028 yılında nükleer enerjili bir oktokopter fırlatacak. Sekiz rotor sayesinde uçan bir drone türü olan bu araç, 2034’te Satürn’ün uydusu Titan’a vararak buradaki karmaşık ve organik bileşikler bakımından zengin ortamı keşfedecek.
NASA, 2028 yılında Satürn’ün en büyük uydusu olan Titan’a sekiz rotorlu ve nükleer enerjili bir robot gönderecek olan Dragonfly görevini fırlatacak. Araç 2034’te vardığında, Titan yüzeyinde uçacak ve uydunun kimyasına dair ipuçları ile yaşamı destekleyebilecek arazi yapısını araştıracak.
NASA, 2028 yılında ESA tarafından inşa edilen Rosalind Franklin aracını Mars’a gönderecek. Aracın içindeki kütle spektrometresi, organik molekülleri tespit edip analiz edecek.
Ayriyeten, önümüzdeki yıl fırlatılacak yeni bir Dünya bilim görevi, aşırı hava olaylarını altı saat öncesine kadar tahmin edebilmek için konvektif fırtınaların gelişimini inceleyecek.
Kaynak: https://www.euronews.com/next/2026/03/26/nasa-unveils-plan-to-build-president-trumps-permanent-moon-base
