NASA’nın Perseverance keşif aracı, 2021’den bu yana Mars’tan ilk ses kayıtlarını göndermek gibi birçok tarihi başarıya imza attı. Kızıl Gezegen’e inişinden neredeyse beş yıl sonra şimdi yeni bir ilke daha ulaştı.
Geçtiğimiz Aralık ayında Perseverance, Anthropic tarafından geliştirilen Claude sohbet robotunun planladığı bir rotayı Jezero krateri içinde başarıyla tamamladı. Söz konusu gelişme, NASA’nın bir keşif aracını yönlendirmek için ilk kez büyük bir dil modeli kullanması anlamına geliyor.
8–10 Aralık tarihleri arasında Perseverance, Claude tarafından haritalandırılan kayalık bir arazide yaklaşık 400 metre yol aldı. Tahmin edileceği üzere, keşif aracı için yapay zeka destekli bir rota oluşturmak, tek bir komut yazmak kadar basit değildi.
NASA’nın aktardığına göre, keşif aracına yol göstermek insan operatörler için bile son derece zor bir görev. Ajans, “Her sürüş, aracın kaymaması, devrilmemesi, tekerleklerini boşa döndürmemesi ya da kuma saplanmaması için dikkatle planlanmalı. Bu nedenle araç iniş yaptığından beri operatörler, uzaydan ve aracın kendi kameralarından alınan görüntüleri birleştirerek, takip etmesi için, kendi deyimleriyle ‘ekmek kırıntısı izi’, yol noktalarını titizlikle hazırlıyor.” diyor.
Claude’un görevi yerine getirebilmesi için NASA, önce Anthropic’in kodlama ajanı Claude Code’a aracın yıllara yayılan bağlamsal verilerini sağladı. Model daha sonra haritalama sürecini sistematik biçimde yürüttü; on metrelik parçalardan oluşan yol noktalarını birbirine bağladı ve ardından rotayı değerlendirerek üzerinde yinelemeler yaptı.
NASA söz konusu bir görev olunca, Jet İtki Laboratuvarı (JPL) mühendisleri modeli araca göndermeden önce çalışmayı iki kez kontrol etti. JPL ekibi, Claude’un oluşturduğu yol noktalarını her gün kullandıkları simülasyon üzerinden test ederek, gönderilecek komutların doğruluğunu onayladı. Sonuçta NASA, rotada yalnızca küçük değişiklikler yapılması gerektiğini belirtti; bunlardan biri, Claude’un planlama aşamasında görmediği yer seviyesindeki görüntülere dayanıyordu.
NASA mühendisleri, Claude’un böyle kullanılmasının rota planlama süresini yarıya indireceğini ve sürüşleri daha tutarlı hale getireceğini tahmin ediyor. Daha az manuel planlama ve eğitim, operatörlerin daha fazla sürüş yapmasına, daha çok bilimsel veri toplamasına ve daha derin analizler gerçekleştirmesine olanak tanıyor. Kısacası, Mars hakkında çok daha fazla şey öğrenileceği anlamına geliyor.
Yapay zeka ile sağlanan verimlilik artışları sık sık abartılsa da NASA örneğinde, bilim insanlarının daha verimli çalışmasına yardımcı olacak her araç memnuniyetle karşılanıyor. Kurum, yaz aylarında Trump yönetiminin kesintileri nedeniyle iş gücünün yaklaşık yüzde 20’sine denk gelen 4 bin çalışanını kaybetti. 2026’ya girerken başkan, ajansın bilim bütçesini neredeyse yarıya indirmeyi önermiş ancak Kongre ocak başında bu planı reddetmişti. Yine de bütçesi 2025 seviyesinin biraz altında kalan kurumu zorlu bir süreç bekliyor. Apollo dönemindeki iş gücünün yarısından azıyla Ay’a geri dönmesi isteniyor.
Anthropic içinse bu, önemli bir dönüm noktası. Geçtiğimiz baharda Claude, Pokémon Red’i bile geçemiyordu. Bir yıldan kısa sürede şirketin modelleri, basit bir 8 bitlik Game Boy oyununda ilerlemekte zorlanan bir noktadan, uzak bir gezegendeki keşif aracı için başarıyla rota çizebilen bir seviyeye ulaştı. NASA, gelecekteki iş birlikleri konusunda da heyecanlı olduğunu belirterek “Otonom yapay zeka sistemleri, sondaların güneş sisteminin daha uzak bölgelerini keşfetmesine yardımcı olabilir.” dedi.
Kaynak: https://www.engadget.com/ai/nasa-used-claude-to-plot-a-route-for-its-perseverance-rover-on-mars-203150701.html
