Gökbilimciler, Transiting Exoplanet Survey Satellite (TESS) gözlemlerinden elde edilen verilerle yeni bir ötegezegenin varlığını doğruladı. Meksika Ulusal Özerk Üniversitesi’nden Yilen Gómez Maqueo Chew liderliğindeki araştırma ekibi, hareketsiz bir M4V tipi kırmızı cüce yıldız olan TOI-1080 yıldızının ışık eğrisinde bir geçiş sinyali yakaladı.
Yer tabanlı teleskoplarla yapılan takip gözlemleri, bu sinyalin gerçekten de yıldızın önünden geçen bir gezegenden kaynaklandığını kanıtladı. Yeni tanımlanan bu dünya Dünya’dan biraz daha büyük ve yıldızı etrafındaki bir yörünge turunu dört günden kısa sürede tamamlıyor; keşfin detayları arXiv ön baskı sunucusunda yayımlanan bir çalışmada açıklandı.
TESS şu anda geçiş yapan ötegezegenleri aramak için Güneş’in yakınındaki yaklaşık 200.000 parlak yıldızı tarıyor. Görev bugüne kadar TESS Objects of Interest olarak bilinen yaklaşık 7.900 aday belirledi ve bunlardan 759 tanesi gezegen olarak doğrulandı.
Kırmızı Cüce Yıldız Etrafında Ilıman Bir Süper Dünya
Ekip, gözlemlerin nesnenin gezegen yapısını geçerli kıldığını ve bunu bir M4V tipi yıldız etrafında dönen kayalık yapıya sahip ılıman bir gezegen olarak tanımladığını bildiriyor. Çalışma, TOI-1080 b’nin muhtemelen kayalık bir süper dünya olduğunu öne sürüyor. Ölçümler gezegenin yarıçapının Dünya’nın yaklaşık 1,2 katı olduğunu gösterirken, kütlesinin 10,7 dünya kütlesinin altında ve büyük ihtimalle1,75 dünya kütlesine yakın olduğu tahmin ediliyor.
Gezegen, ev sahibi yıldızı etrafındaki bir turu yaklaşık 3,97 günde tamamlıyor ve yıldıza yaklaşık 0,027 astronomik birim mesafede, oldukça yakın bir konumda bulunuyor. Söz konusu parametrelere dayanarak bilim insanları, gezegenin denge sıcaklığının yaklaşık 368 K olduğunu hesaplıyor; bu da onu kayalık ötegezegenler için nispeten sıcak ancak yine de ılıman bir aralığa yerleştiriyor.
Gözlemlenen özellikler, TOI-1080 b’nin muhtemelen kayalık bileşimli bir süper dünya olduğunu gösteriyor. Gezegen yıldızının yaşanabilir bölgesi içinde yörüngede döndüğü için bilim insanları, karbondioksit baskın bir atmosfere veya tahminen yoğun oksijen zengini bir tabakaya sahip olabileceğini öne sürüyor ancak böyle bir atmosferin gerçekten mevcut olup olmadığını belirlemek için ek atmosferik karakterizasyon çalışmaları gerekecek.
TOI-1080 b’ye Ev Sahipliği Yapan Kırmızı Cüce Gizli Başka Gezegenler Barındırabilir
Araştırmacılar ayrıca ev sahibi yıldız TOI-1080’in özelliklerini analiz etti. Bu kırmızı cüce, Güneş’ten yaklaşık beş kat daha küçük ve kütlesi yaklaşık 0,16 güneş kütlesi kadar. Etkin yüzey sıcaklığının yaklaşık 3.065 K olduğu tahmin edilirken, metalikliği -0,25 dex olarak ölçüldü. Astronomlar yıldız modellerine dayanarak yıldızın en az 5 ile 7 milyar yaşında olduğuna inanıyor.
Kırmızı cüce yıldızları kategorisindeki yıldızlar sıklıkla kompakt çoklu gezegen sistemlerine ev sahipliği yaptığı için ekip, TOI-1080 yörüngesinde başka gezegenlerin olup olmadığını da inceledi. Analizleri, TOI-1080 b’nin yanında sistemde henüz tespit edilememiş başka dünyaların bulunup bulunmadığını belirlemeyi amaçladı.
Çalışmaya göre mevcut gözlemler, sistemdeki diğer yakın gezegenlerin varlığına dair güçlü kısıtlamalar getiriyor. Eldeki TESS verilerine dayanarak araştırmacılar, 0,5 ile 7,7 gün arasındaki yörünge sürelerinde Dünya’nın 0,9 yarıçapından büyük başka bir geçiş yapan gezegenin bulunmadığını belirledi. Yaklaşık 19 güne kadar olan daha uzun yörünge süreleri için analizler, Dünya’nın yaklaşık 1,4 yarıçapından büyük gezegenlerin de sistemde dışlandığını gösteriyor.
Kaynak: https://interestingengineering.com/space/super-earth-circling-a-star-83
