Teknoloji

24/3/2025

Trump, Boeing Tarafından Üretilecek Yeni ABD Altıncı Nesil Savaş Uçağı F-47’yi Duyurdu

Başkan Donald Trump, cuma günü Savunma Bakanı Pete Hegseth ile birlikte Beyaz Saray’daki Oval Ofis’te yaptığı açıklamada, Pentagon’un F-47 adlı yeni nesil savaş uçağı projesine yeşil ışık yaktığını duyurdu.

Trump açıklamasında, “Talimatımla, ABD Hava Kuvvetleri dünyanın ilk altıncı nesil savaş uçağını geliştiriyor. Altıncı nesil, dünyada eşi benzeri yok. Adı F-47 olacak.” dedi.

Trump, yeni savaş uçağı için açılan ihalenin Boeing tarafından kazanıldığını da duyurdu. Deneysel bir F-47 prototipinin yaklaşık beş yıldır uçtuğunu ve Trump’ın ilk başkanlık döneminin sonunda Hava Kuvvetleri’nin tam ölçekli prototipin uçurulduğunu kabul ettiğini belirtti. “Amerika’nın önde gelen havacılık firmaları arasında yapılan titiz ve kapsamlı bir rekabetin ardından, Hava Kuvvetleri üstün hava gücü platformu için sözleşmeyi Boeing’e verecek.” dedi.

Daha önce “Yeni Nesil Hava Hakimiyeti” (Next Generation Air Dominance - NGAD) olarak bilinen programın ismi artık Trump’ın kararıyla F-47 olarak anılacak. Uçaklara verilen resmi adlar genellikle Hava Kuvvetleri tarafından belirleniyor, fakat Trump bu uçağın ismini kendisinin koyduğunu ima etti ve “Bu, kimsenin daha önce görmediği bir şey ve uzun zamandır üzerinde çalışılıyor.” dedi.

Trump ayrıca F-47’nin, özellikle ABD’nin Ukrayna ve Rusya’nın drone teknolojilerini etkin biçimde kullandığını gözlemlemesi sonrası daha da önem kazanan, insansız hava araçlarıyla (İHA) koordineli çalışabileceğini söyledi. “Bu uçak drone’larla birlikte uçuyor. İstediğiniz kadar çok sayıda drone’la. Yeni bir teknoloji ama kendi başına uçmuyor. İstediğiniz kadar drone’la birlikte uçabiliyor. Bunu başka hiçbir uçak yapamaz.” ifadelerini kullandı.

F-47 programının Boeing’e verilmesi Hava Kuvvetleri’nin kararıydı, ancak Trump’ın bu açıklamayı yapması bazı çevreler için sürpriz oldu çünkü Trump daha önce Boeing’i sık sık eleştirmişti.

Trump, yeni Air Force One’ın gecikmeleri ve maliyet artışları nedeniyle Boeing’i hedef almış ve Şubat ayında “Yeni bir Air Force One alıyoruz, eğer Boeing bir gün şu lanet şeyi bitirebilirse.” demişti. Boeing yönetimi teslimat sürecini öne çekmeye çalışacaklarını belirtmiş, fakat program için “sihirli bir çözüm yok” açıklamasında bulunmuştu.

ABD Hükümet Hesap Verebilirlik Ofisi’ne göre, Boeing’in Hava Kuvvetleri için yürüttüğü bir diğer önemli proje olan KC-46 yakıt ikmal uçağı programı, tam üretime geçişte orijinal takviminin yedi yıldan fazla gerisinde.

Boeing, onlarca yıldır ABD’nin bombardıman filosunun bel kemiğini oluşturan uçakları üretti. II. Dünya Savaşı’ndaki B-17 ve B-29’lardan, 1960’larda üretilip hâlâ aktif olan B-52’lere kadar pek çok modelin üreticisi. Şirket şu anda Hava Kuvvetleri için F-15EX Eagle ve Donanma için F/A-18 Super Hornet savaş uçaklarını üretiyor. Uçaklar, 1997 yılında Boeing ile birleşen McDonnell Douglas tarafından tasarlanmıştı.

Boeing’in tamamen kendisinin tasarlayıp ürettiği son savaş uçağı, ilk uçuşunu 1932’de yapan P-26 Peashooter’dı. Şirket ayrıca X-32 Ortak Taarruz Uçağı’nı da geliştirmiş, ancak model Lockheed Martin’in F-35 Lightning II uçağı karşısında ihaleyi kaybetmişti.

Geçtiğimiz yılın sonlarında, Hava Kuvvetleri altıncı nesil savaş uçağına nasıl devam edileceği konusunda karar sürecini ertelemişti. Aralık ayında yapılan açıklamada, dönemin Bakanı Frank Kendall’ın kararı Trump yönetimine bıraktığı belirtilmişti.

NGAD programı, Lockheed Martin’in F-35 Lightning II modelinden daha yeni ve ileri düzeyde bir savaş uçağı üretmeyi amaçlıyor. F-35 programı ise bugüne kadar ciddi maliyet aşımları ve gecikmelerle karşı karşıya kaldı.

Elon Musk ise F-35’e sık sık karşı çıkmış ve bunun yerine düşük maliyetli, etkili insansız drone sürülerinin daha iyi bir çözüm olduğunu savunmuştu. Kasım ayında sosyal medyada, “Bu arada bazı aptallar hâlâ F-35 gibi insanlı savaş uçağı üretiyor.” açıklamasında bulunmuştu.

Lockheed Martin’e F-35 ihalesi Ekim 2001’de verildiğinde, şirket programın maliyetini yaklaşık 200 milyar dolar olarak açıklamıştı. Şirketin CEO’su, F-35’in “yetenekli ve uygun fiyatlı” olacağını, “bütçe ve takvim dahilinde” üretileceğini vaad etmişti fakat Hükümet Hesap Verebilirlik Ofisi’ne (GAO) göre, aradan geçen yirmi yılda programın toplam maliyeti 2 trilyon doları aştı ve ordu artık bu uçağı daha az kullanmayı planlıyor.

Kaynak: https://edition.cnn.com/2025/03/21/politics/trump-announces-new-us-sixth-generation-fighter-jet-that-will-be-built-by-boeing/index.html

https://www.defensenews.com/air/2025/03/21/boeing-wins-contract-for-ngad-fighter-jet-dubbed-f-47/