Teknoloji
7/3/2025
SpaceX’in Starship roketi, Perşembe günü gerçekleştirilen test uçuşu sırasında uzayda kontrolden çıkarak başarısız oldu. Aracın yörüngeye ulaşma yolunda üst üste ikinci kez ciddi bir sorun yaşadığı anlamına geliyor. Federal Havacılık İdaresi (FAA), test uçuşunun ardından Florida’daki büyük havalimanlarına inişleri kısa süreliğine durdurdu ve bazı uçuşları, olası “uzay aracı enkazı” riskine karşı yönlendirdi. FAA, SpaceX’in yaşanan başarısızlıkla ilgili resmi bir inceleme (mishap investigation) yürütmesini zorunlu kıldığını belirtti.
SpaceX, Starship’i Super Heavy itici roketiyle fırlattı ve ilk sekiz dakika boyunca her şey planlandığı gibi ilerledi. Roket başarılı bir şekilde ayrıldı ve Starship uzaya yönelirken, Super Heavy, şirketin Texas’taki fırlatma sahasına geri dönerek üçüncü kez fırlatma kulesi tarafından yakalandı fakat uçuşun sekizinci dakikasında, SpaceX’in yayın grafikleri Starship’in birden fazla Raptor motorunu kaybettiğini gösterdi. Gemideki kameralar, aracın okyanus üzerinde spiraller çizerek dönmeye başladığını kaydetti.
“Birkaç motorun devre dışı kaldığını gördük, görünüşe göre aracın yön kontrolünü kaybediyoruz.” diyen SpaceX iletişim yöneticisi Dan Huot, “Bu noktada Starship ile iletişimimizi kaybettik.” ifadelerini kullandı. Kısa süre sonra sosyal medyada paylaşılan görüntüler, geminin Bahamalar ve Dominik Cumhuriyeti üzerinde parçalandığını gösterdi. SpaceX, “güvenlik yetkilileriyle derhal koordinasyon kurularak önceden belirlenen acil durum prosedürlerinin uygulandığını” açıkladı.
SpaceX CEO’su Elon Musk’ın son haftalarda ABD federal hükümeti ile sürdürdüğü gerginliklerin ortasında gelen başarısızlık, şirketin hızlı test uçuşlarıyla öğrenme stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor. SpaceX, test uçuşu sırasında dört Starlink uydu prototipi bırakmayı planlıyordu. Starship’in Turks ve Caicos Adaları üzerinde parçalandığı yedinci test uçuşundan sadece birkaç hafta sonra gerçekleştiği, o olayda da FAA, hava sahasındaki uçuşları yönlendirmek zorunda kaldığı biliniyor.
SpaceX’in önceki incelemesi, Starship içinde yakıt sızıntısı olduğunu, bunun da yangına ve iletişim kesintisi sonrası aracın kendi kendini imha etmesine neden olduğunu ortaya koymuştu. Şirket, bu test uçuşu öncesinde yakıt borularında değişiklikler yaptığını, itici yakıtın sıcaklığını ayarladığını, ek havalandırma sistemleri eklediğini ve yakıt sızıntısını önlemek için yeni bir boşaltma sistemi geliştirdiğini açıklamıştı.
Daha önceki test uçuşlarında, Starship’in Dünya atmosferine yeniden giriş sırasında parçalandığı gözlemlenmişti. SpaceX, yedinci test uçuşunda bu durumu önlemek için bazı değişiklikler yapmış ve yeniden giriş sürecinden öğrenmeyi hedeflemişti. Şirket, testin amacı hakkında yaptığı paylaşımda “Sekizinci uçuşta, Starship’in sınırlarını belirleyerek bir gün fırlatma alanına geri dönecek ve yakalanabilecek hale getirmek için gerekli verileri toplamayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı. FAA’nın zorunlu kıldığı inceleme tamamlanana kadar SpaceX’in bir sonraki Starship uçuşunun ne zaman yapılacağı bilinmiyor.